Op verzoek de Belgische vereniging Masereelfonds vertrok ik gisteren richting België voor het geven van een korte lezing over mijn eigen filosofie achter auteursrechten. Later die middag nam ik deel aan het debat, waarin ook twee heren van SABAM (Belgische BUMA), Godfried Willem Raes (Logos Foundation) en Dirk Van Der Speeten (de kleine podia) deelnamen.
Het publiek bestond uit mensen die vrijwel niet op de hoogte waren van Creative Commons. Ook het noemen van Flickr blijkt nog op vraagtekens te stuitten. Groot op internet betekent nog echt niet dat het volk het ook kent. Alleen een deel van het volk. Bij elke lezing blijft het maar weer lastig om te kunnen bepalen wat het kennisniveau is. Al snel moet je helemaal terug naar de basis en kun je hooguit slechts een paar dingen onder de aandacht brengen.
Opnieuw werd duidelijk dat de definitie Niet-Commercieel in Creative Commons licenties lastig te bepalen valt. Daar moeten internationaal echt discussies over gevoerd moeten worden. Het allerzwakste onderdeel van CC tenzij dat duidelijk gedefinieerd gaat worden in de toekomst. Helaas voor Nederland doet CC nu een pilot met de BUMA en wordt de definitie van de BUMA gehanteerd. Aan de ene kant schept dat duidelijkheid maar naar mijn idee is deze definitie veel te rigide. Ik hoop dat Creative Commons daar volgend jaar echt over wil gaan discussiëren met experts vanuit een open visie. Daar liggen de nieuwe kansen, zie ik raakvlakken met non-profits en onze Publieke Omroep om maar iets te noemen.
Ja, opvallend was om weer te merken hoe vast mensen blijven houden aan oude regels. Copyright met name, ooit verzonnen door de boekdruk-industrie maar inmiddels achterhaald. Als je aan copyright gaat komen, kom je aan hun geld zo lijkt het. Niets is minder waar. Copyright zorgt niet voor veel geld. Zelfs een auteursorganisatie als SABAM of de BUMA lukt dat niet. Het merendeel verdient daar een bijzonder slechte boterham uit, is gewoon arm, tenzij er overige inkomsten zijn. Ik heb SABAM nog gevraagd hoe hoog het percentage is van auteurs die er een dikke boterhamd aan verdienen. Antwoord kreeg ik niet. Ik schat in dat dit nog geen 5% is van alle aangesloten auteurs is. De reden is natuurlijk dat de overheadkosten van een BUMA of SABAM gigantisch zijn en dat het merendeel van de poen eerst nog naar een platenlabel gaat die na aftrek van haar overhead weer de poen richting musici overmaakt. De auteurs systemen lijken alleen ervoor te zorgen dat deze organisaties kunnen bestaan, maar de auteurs komen er maar mager vanaf zo is de indruk.
Ook opvallend is dat SABAM in principe een samenwerking tussen CC en SABAM ziet zitten. Ze zouden niet ver van elkaar staan. Eens, een groot deel van de CC artiesten heeft behoefte aan collectiebeheer. Maar de invulling daarvan is nog wel lastig. Opnieuw: wat is commercieel gebruik en wat niet?
Godfried Willem bracht luid en duidelijk naar voren dat een idee, een verhaal, een compositie of whatever dat niet tastbaar is nooit bezit kan zijn. Het kan niet gestolen worden. Eens! Iets als intellectueel eigendom bestaat gewoon niet. Lees vooral zijn geweldige stuk ‘De absurditeit van het auteursrecht’.
Volgens Godfried Willem zou het ook in mijn geval logisch zijn om mij niet druk te maken over commercieel gebruik. Hij zou het juist vinden als ik alleen om naamsvermelding zou vragen. Ik worstel er al een tijdje mee. Het is wel eenvoudig, geen gezeur: iedereen mag dan mijn werk gebruiken onder enige voorwaarde: noem mijn naam! En dat zal mij en mijn muziek populairder maken. Het enige wat mij ervan weerhoudt is angst voor commercieel misbruik.
Creative Commons blijft een prima oplossing voor creatief werk. Op het internet neemt het gebruik toe. Ook PC Magazine schrijft er het een en ander over in positieve bewoordingen.
18/12/2007 @ 2:52 pm
@peter: “Ik vind dat niemand het recht heeft om dat zomaar te gebruiken zonder mijn instemming.”
Zo zit het auteursrecht ook in elkaar. Dat is ‘Alle rechten voorbehouden’. Alleen bij Creative Commons geef je een paar rechten af, bijvoorbeeld gratis reproductie en de mogelijkheid tot remixen.
Toch zijn er uitzonderingen. Bijvoorbeeld citeren. En jouw werk mag gekopieerd worden voor privé doeleinden. Dus niet alles heb je over je werk te zeggen. Als mijn dochter jouw schilderij gaat namaken mag dat dus. Tenzij ze het gaat verkopen.
Ik ben een voorstander van het voortbouwen op elkaars werk. Dat is cultuur en dat moet niet teveel beschermd worden naar mijn idee. Nooit is een idee helemaal van jou, de invloeden zijn soms aanwijsbaar. Jij draagt dingen over op jouw kinderen. Gelukkig hebben we daar open informatie voor. Kunnen we onze kinderen dingen leren en kunnen zij daarop voortbouwen. De muziekindustrie denkt zo absoluut niet. Die denkt alleen in termen van geld.
18/12/2007 @ 2:59 pm
“Ik vind dat niemand het recht heeft om dat zomaar te gebruiken zonder mijn instemming.�
Dit is wel degelijk ook de basis voor CC. Maar CC biedt de maker meer flexibiliteit over het hoe en wanneer je toestemming hebt om het desbetreffende werk te gebruiken en te verspreiden. Uitgangspunt van het huidige auteursrecht en CC zijn hetzelfde namelijk intellectueel eigendom.
18/12/2007 @ 3:00 pm
@peter: wat is de kern dan?
@Ard: een auteur kan niet alles afschermen. Dat is altijd het gevolg van het openbaar maken. Of je het nou eigendom noemt of niet. Commercieel kun je iemand citeren, een persiflage maken en ook kan iedereen voor privé gebruik er alles mee doen: uitvoeren in besloten kring, namaken, bewerken etc.
Als auteur heb je nooit geheel zeggenschap over jouw werk. Dat lijkt mij goed. Ik ben blij dat we een publiek domein hebben en ik vind het beter wanneer werken snel in het publieke domein terecht komen. Die 50 of 70 jaar vind ik te lang. En het staat ook nog eens los van geldverdienen, de fout die iedereen maakt. Kijk bijvoorbeeld maar naar klassieke en jazzmuziek.
18/12/2007 @ 3:07 pm
@Ard ik val in herhalingen, maar intellectueel eigendom vind ik een onzin term. Eigendom is het niet. Eigendom slaat op bezit wat gestolen kan worden. Maar daarmee onderken ik niet dat een auteur altijd de auteur moet blijven. Daar ben ik absoluut voor. Daarom kan wat jij hebt gemaakt je nooit gestolen worden. Zo ja, dan spreken we niet van diefstal maar van plagiaat.
18/12/2007 @ 3:07 pm
Als ik je eerdere reacties zie krijg ik het idee dat je vindt dat gemaakte muziek gelijk thuishoort in het publieke domein. Maar nu zeg je dat werken eerder in het publieke domein horen. Ik zo graag weten welke van de twee het volgens jou moet zijn. Wat mij betreft blijft het uitgangspunt dat muziek van de maker blijft en dat hij bepaalt wat er mee mag gebeuren tegen welke voorwaarden. Dit kan niet wanneer gemaakte werken gelijk in het publieke domein vallen. Maar goed ik val in herhaling.
18/12/2007 @ 3:15 pm
@Ard ja, ik ga misschien al mijn muziek licentieren onder een CC BY licentie en laat de NC vervallen. Die keuze maak ik dus zelf en ik verplicht hier niemand toe. Wel zou ik het graag willen zien dat werken sneller in het publieke domein terecht komen. 50 of 70 jaar vind ik nu veel teveel.
Je hebt het steeds over de maker maar in de meeste gevallen mag de maker juist niets beslissen. BUMA en platenlabels nemen die rechten over. De maker heeft hierin helemaal niets te zeggen.
18/12/2007 @ 3:51 pm
Dat de maker in sommige gevallen niet kan beslissen over zijn eigen werk is alleen wanneer hij met zijn volle verstand een overeenkomst hiervoor getekend heeft met een label of BUMA. Dit is een beslissing die de maker zelf maakt en waar je niet achteraf over moet piepen. Je weet waar je aan begonnen bent. En het hoeft niet. Je kunt ook zelf iets uitbrengen onder CC zondr label en zonder BUMA. Maar zo af en toe zijn deze partijen toch de moete waard om iets mee af te spreken.Nadat je iets gemaakt hebt belist wat mij betreft de maker dan ook of hij rechten afstaat aan BUMA en/of label in ruil voor een tegenprestatie. Zei iemand dat ik in herhaling val? Wat mij betreft zit mijn bijdrag voor deze discussie erop.
18/12/2007 @ 4:04 pm
@Ard: eens, die keuze ligt bij de maker.
De discussie loopt te lang door. Wel is het misschien een keer slim om echt de standpunten en nieuwe ideeën goed op papier te zetten. Daar een overeenkomst in zien te vinden. Een aanzet tot verandering. En let wel: ik denk dat we gewoon moeten experimenteren. Kwestie van doen.
18/12/2007 @ 5:01 pm
Eens, lijkt me een mooie uitdaging.
18/12/2007 @ 5:13 pm
Top Ard! En we gaan het doen. As we speak. Er loopt een draadje mee op de achtergrond…
19/12/2007 @ 10:14 pm
Vint je het niet geweldig Marco, om in een dergelijke ontwikkeling mee te draaien/spelen?
19/12/2007 @ 10:25 pm
jazeker! het is een geweldige tijd nu.
nog steeds geen Flickr account? Haags Bakkie gaat vanaf volgend jaar elke week een Open Coffee doen. leuk!