Je hebt twee soorten muzikanten:

• muzikanten met muzikale oren
• muzikanten die stokdoof zijn

De meeste muzikanten vallen in categorie 2. Die spelen om het spelen en om het kijk-naar-mij-hier-op-het-podium. Die trap je gelijk uit je band. Tenminste ik wel. Maak vanavond je wijf maar blij, maar eerst: spelen eikel!

Probleem is, de meeste muzikanten kunnen niet luisteren. Die vullen het liefst stiltes op met zielloze noten. Die slaan alle dynamiek uit het stuk, spelen alles vol. Die snappen geen hol van spanning en van rust. Ga maar eens bij een jamsessies kijken. Daar lopen de meest dove der dove muzikanten rond. En maar bierdrinken op dat podium en naar de wijven zwaaien.

Hetzelfde geldt voor wat ik zoveel mogelijk pleeg te doen; in opdracht muziek componeren. Bijvoorbeeld bij beeld. En ook dan doe je al snel te veel. Beeld bevat al zoveel informatie, daar kun je 3 noten tegenaan zetten en het wordt al teveel. Maar misschien voel je je ongemakkelijk omdat je voor het werk een grote hoeveelheid euro’s ontvangt. Hoe duurder de klus, des te meer noten? Zo werkt het natuurlijk niet. Sterker nog, de meeste tijd gaat zitten in luisteren. Eigenlijk betalen ze mij daarvoor. Luisteren en spaarzaam invullen. Des te minder er toegevoegd moet worden, des te beter het is. Muziek is een artificiële toevoeging die sterk onderhevig aan smaak is, dus hoe minder, hoe beter. Een film is als een bal die al rolt, die hoef je soms met een tikkie alleen wat bij te sturen.

Bijvoorbeeld via 3 noten en 2 akkoorden:
weight off (mp3)

De truc van het maken van muziek is je te beheersen. Eerst luisteren, dan doen.

Als ik je vraag te kiezen tussen een noot en stilte dan weet je nu het antwoord.

Het blijft lastig om precies uit te leggen wat ik doe. Om er een stoere term tegenaan te gooien, ik denk dat het Audio Design is dat ik doe.

Kijk, vroeger componeerde iemand muziek. Schreef dat in notenschrift op en anderen voerden dat uit. Je had uitvoerende musici. Je had technici die de microfoons bij het drumstel opstelden. Je had zelfs tape-ops (tape operators, die de bandrecorders bedienden). Je had… voor elke afzonderlijke functie in het maakproces van muziek een specifieke specialist. Wie viool speelde mocht niet aan de knoppen van het mengpaneel komen. Dat idee.

En natuurlijk had je sinds het begin van de 70-er jaren knapen zoals Todd Rundgren die alles in hun eentje deden. Zo iemand ben ik.

Maar daar komt nog bij dat ik niet echt een verschil zie in het maken van een stuk van 3 minuten, of een kort geluid van 2 seconden. Natuurlijk verloopt het proces anders, is het doel anders, maar het creatieve proces heeft toch veel overeenkomsten. Zo staar ik naar een scherm en gebruik ik alles wat ik maar gebruiken kan, mijn gitaar, mijn percussie, mijn stem, mijn digitale schaar en digitaal plakband. Lang of kort, hard of zacht, met of zonder beeld? Ergens komt het op hetzelfde neer. Geluid en muziek met elkaar verweven.

Mensen praten op het ritme van de taal. En ze zingen als het ware de woorden uit. Er klinkt als het ware een melodie. En als die niet klinkt dan klinkt het saai en monotoon. Ik hoor het graag en speel daar graag mee. Soms misschien hoorbaar (“hee, heeft die Raaphorst daar zijn schaar in gezet?”) maar meestal onhoorbaar (alleen ik weet waar de knipjes zitten).

Het komt vooral op luisteren neer. Zolang ik me kan herinneren kan ik enorm genieten van wat ik hoor en heb ik de behoefte om dat ook zelf op te wekken. En wil ik het anderen laten horen. Die totale controle heb ik. Ik ben èn de componist, èn de uitvoerende musicus, èn de technicus. Vanuit totale stilte schep ik een auditief werk. Dat is wat ik doe.

Best lastig uit te leggen in een paar woorden. Daarom noem ik het Audio Design.

En laat ‘ie nou uitgerekend tijdens dat jaar een wonderkind geworden zijn …

Eerlijk gezegd had ik hetzelfde idee. Alleen nooit uitgewerkt. inbflat.net deed dat wel en op een hele mooie manier.

Achterover gebogen kun je het beste als eerste deze link volgen. Je snapt wat je ermee kunt doen, toch?

Ik filosofeer nu al hoe je verder kunt gaan dan dit. Veel verder. In de toekomst zullen we veel vaker met visuele samples werken dan niet-visuele samples. Niet omdat het beter klinkt. Niet omdat het er beter uitziet. Nee, omdat het gewoon veel leuker is om zo muziek te maken. Je ziet en hoort de persoon die de audio in de sample produceert. Dat geeft je veel meer het gevoel dat jouw muziek samen met anderen gemaakt wordt. Dat je het samen doet. Ook al doe je het op afstand. Het is niet langer ‘ik en mijn software’.

En daar ga ik even lekker een nachtje op slapen…

(filosoof bedankt!)

Dik een jaar terug sommeerde de BUMA een aantal websites te betalen voor het embedden van YouTube video’s. Een gestoorde actie, want YouTube lokt zelf uit tot het embedden van haar video’s op weblogs en is daar juist groot mee geworden. De hele wereld is dus in overtreding volgens de BUMA, want de hele wereld gebruikt YouTube. Ik protesteerde er keihard tegen, samen met een aantal andere toonaangevende weblogs. Een dag of 2 later noemde een woordvoerder van de BUMA die actie prematuur.

Toch blijft de BUMA brieven sturen. Boetes, hoewel geen enkel niet-overheidsorgaan een boete mag uitdelen. De BUMA is dus juist zelf in overtreding.

Even voor de duidelijkheid: de BUMA is een privé-vereniging. De enige link met de overheid is het feit dat de BUMA het alleenrecht heeft gekregen de auteursrechten van muziekauteurs te ‘regelen’. Een schandalige situatie, want het ontneemt componisten keuzevrijheid en eerlijke concurrentie op dit gebied. De daadkracht van de BUMA is overigens heel beperkt want als Nederlandse Vereniging mogen ze alleen binnen Nederland handelen. Tja, en als je als muzikant dan het internet op gaat met je muziek, dan snap je dat 99% van jouw werk online buiten de scope van de BUMA zal vallen.

Rekeningen sturen voor niet-bestaande of niet-geleverde diensten is normaliter een vorm van oplichting

Dat is wat de BUMA doet. Ze lichten de boel op. De benaming boevenclub of maffiaclub zie ik vaak vallen in commentaren. Ze hebben stront aan de vingers, da’s duidelijk. Ze proberen boven de wet te staan en spelen eigen rechter.

Bovendien zitten ze op een pot van meer dan 100 miljoen die nooit uitgekeerd gaat worden aan de rechthebbenden.

Daarnaast innen ze ook op mijn naam geld, hoewel ik niet aangesloten ben bij die club en dat ook nooit zal doen. Naast mij een hoop andere musici die wel op radio en televisie te horen zijn maar ook geen lid zijn. Omdat de BUMA een club is waar je als muziekauteur juist niet bij wil horen. Net zomin als dat ik spullen wil kopen die door kinderen voor een paar cent gemaakt zijn. Geloof mij: de reden dat het de armoede van die landen zou bestrijden is complete onzin. Dat is net zoiets als zeggen dat alcoholisme goed is, omdat het de economie van inkomsten voorziet. Maar dat terzijde.

Collega muzikant Rob Geboers stuurde mij een mailtje.

Ik heb voor Theater … tunes gemaakt die op hun website gebruikt worden.

Die heb ik in licentie aan het theater verkocht.

Rolt er aldaar een mooie rekening binnen voor 400 euro (voor 3 maanden gebruik)
1) de tunes zijn niet, en zullen nooit bij BUMA ingeschreven worden
2) ze zijn dus ook nergens in de BUMA database vindbaar op welke manier dan ook
3) de componist (ikke dus) is geen BUMA lid.

De rekening van BUMA die nu dus binnenrolt bedraagt 400 euro voor 3 maanden gebruik.

“Aangifte doen van poging tot oplichting”, reageerde Arnoud per email.

Ook ik componeer regelmatig in opdracht van klanten die juist bij mij terecht komen omdat ik hen een licentie kan verstrekken voor het gebruik zonder dat ze een rekening van de BUMA hoeven te verwachten. Bijvoorbeeld onlangs nog voor nu.nl, waarvoor ik een leadertune maakte. Zodra zij een rekening van de BUMA ontvangen mag die dus linea recta naar de prullenbak. Toch zullen sommige van mijn klanten schikken. De BUMA richt zo schade aan, aan mijn naam en mijn bedrijf Melodiefabriek. Want ik garandeer dat wanneer een klant mijn composities gebruikt in bijvoorbeeld een YouTube video, deze klant daarvoor niets aan de BUMA hoeft af te dragen.

Wij gaan met onze Stichting Copyright & Nieuwe Media hier zwaar op inzetten. De politiek moet hier notie van krijgen en echt actie ondernemen.

Herhaalde pogingen tot oplichting mag wat mij betreft het slotakkoord van de BUMA zijn.

(CC BY foto: cdogstar)